Dit hier is liguster. En de liguster werd hier aangeplant om een blok te vormen. Ja, liguster is daar heel geschikt voor want hij is niet alleen winterhard, hij is ook wintergroen. Hij houdt zijn blaadjes en daarom is het ook een ideale vervanger voor buxus die zo wordt geplaagd door onder meer de buxusmot. En ja, we zijn die eigenlijk ook een beetje beu. Maar: plant liguster! Als liguster in de bloei komt dan is het ook nog een feest voor de bijen, dus ook voor de milieuvriendelijke tuin. En, om een mooie blok te maken, ja, dan ga je die toch regelmatig, de eerste jaren moeten snoeien, zodat hij een dicht vlak wordt, zowel aan de voorkant, als hier aan de bovenkant. Ja, tegen het muurtje hoeven we niet te snoeien, daar gaat hij niet veel groeien omdat het daar te donker is. Maar van boven en aan de voorkant gaan we mooi vlak snoeien, en daar heb je dit handig gerief voor.
Ah, ja, ‘t is juist, ik moet er een accu in steken, en kijk eens, de accu van mijn bladblazer is ook helemaal juist geschikt… En we zijn vertrokken.
Door deze snoei worden de toppen er af gehaald, waardoor de zijknoppen worden gestimuleerd om uit te groeien, zodat je van boven ook een groen vlak krijgt. Als je dat niet tijdig doet, dan gaat de struik helemaal open gaan, dus snoeien is echt wel nodig, ook aan de voorkant.
Voilà. En als je dit ook nog eens een keer in de zomer doet, ergens in augustus, dan ben je er zeker van dat hij genoeg zijknopjes gaat laten ontwikkelen om een mooi groen vlak en een mooi groene voorkant te hebben, om een echt blok te maken.
Het voorjaar is ook de tijd om de rozen te snoeien, niet alleen de rozen maar ook een heleboel andere planten kunnen nu gesnoeid worden, maar van het snoeien van rozen, jah, veel mensen hebben daar zo’n beetje schrik van, maar dat is echt niet nodig, maar als ik deze roos hier zie, dat is een roosje op stam, daar hebben mensen vaak problemen mee, en ik merk dat deze rozen vorig jaar een beetje te hoog zijn afgesnoeid. Kijk, ze hebben hier vorig jaar ongeveer veertig centimeter laten staan, en dat is te veel want dan krijg je achteraf van die scheuten die dan tot één meter vijftig hoog gaan, deze zelfs meer dan twee meter, en dat is veel te veel. Dus je mag echt niet te bang zijn om flink terug te snoeien, zeker bij rozen.

En hoe doe je dat? Wel, ik tel hier de ogen, en wat zijn de ogen? Kijk, dit is een oog… Je ziet het, het zijn niet altijd de knoppen die naar buiten steken, maar zo’n beetje anders van kleur, een beetje roodachtig, en je laat twee of drie ogen staan. En dan ga je snoeien, liefst net boven een naar buiten gericht oog. Kijk, dit oog hier is naar buiten gericht. Een oog is eigenlijk een nieuwe tak in aanleg, een scheut. En we gaan een centimeter boven dat oog gaan we schuin afknippen. En waarom schuin? Wel, omdat er dan geen water op blijft staan, hup, zodat er geen schimmelvorming ontstaat.

Zo, we gaan dat met alle takken doen. Eén, twee, drie; … jah, die is niet naar buiten gericht, deze hier wel, altijd schuin afknippen…

Eén, twee, drie; deze is ook naar buiten gericht. Ook als er al blaadjes aan staan, dit zijn nieuwe blaadjes van dit jaar, moet je echt geen schrik hebben om terug te knippen. Dit is zo een klein takje dat kruist met een andere tak, die is overbodig, dus haal die er maar ineens uit, hup. Ja je merkt dat je wel aangepaste handschoenen moet aandoen want dit is een zeer stekelige variëteit; [fluisterend] één, twee, drie, hup.
Voilà, je merkt dus dat ik altijd schuin heb afgesneden en dat is alleen maar mogelijk als je goed, scherp snoeigereedschap hebt, dus let erop dat je snoeischaar scherp staat en ook dat je werkt met proper gerief natuurlijk, je wil geen ziekten gaan verspreiden.

En vergeet zeker niet om na het snoeien de rozen alvast wat goeie rozenmest mee te geven wat ze kunnen het wel gebruiken.
Ik sta hier bij een bolacacia.
En een bolacacia is eigenlijk een ent van een traaggroeiende acacia-variëteit die bovenop een stam staat van een gewone acacia. Dus als ik deze acacia nu gewoon zou afzagen, ja dan zou, overal langs die stam, zouden er scheuten uitkomen, en takken en zou het een acaciastruik gaan worden. Een robiniastruik moeten we eigenlijk zeggen want het is de valse acacia, het is de robinia pseudo acacia. En je hebt al gemerkt dat hier langs deze stam, dat er daar jute rond zit, en we zien dat wel meer, bijvoorbeeld als er ergens een bos gedund is, en er blijven een paar beuken staan. Dan gaat men die helemaal inpakken met jute zakken. Dat heeft te maken met de rechtstreekse beschijning van de zon. Als de lichtomstandigheden wijzigen van schaduw of halfschaduw naar volle zon, ja dan is het best mogelijk dat, als je die stam niet gaat beschermen, dat die helemaal gaat verbranden, dat de boom bijgevolg zal afsterven, omdat hij dat niet gewend is. Hij heeft onvoldoende bast gevormd.
Ja, die jute die gaat stilletjesaan vergaan, en die gaat er op de duur vanzelf afvallen. En binnen die tijd heeft de boom de kans gehad om zich aan te passen aan de nieuwe omstandigheden. We gaan hier snoeien, en deze takken hier, ja, die zijn op één jaar gegroeid. Kijk, hier zie je nog waar die vorig jaar gesnoeid is. En we gaan beginnen langs de onderkant, met een degelijke snoeischaar, liefst eentje die goed scherp is, en waarmee je er aan kunt. Ziezo. En één voor één, rustig aan, gaan we de dikkere takken wegsnoeien. En je mag echt zo dicht mogelijk bij de basis van die tak […] gaan wegsnoeien. En je moet echt geen schrik hebben om heel ver te snoeien. Er zijn hier overal wat we noemen slapende knoppen, die nu als knoppen de winter ingaan, maar die in het voorjaar allemaal heel mooi zullen uitlopen.

En wat je me nu ziet doen, dat is ook het enige onderhoud wat ze nodig hebben. De behoefte aan goede grond is niet zo groot. Acacias zijn sterke planten.

Je ziet wel het nut van scherp snoeigerief, hé. Het is dus de bedoeling dat de snoeisneden goed vlak zijn, dat er niet te veel rafels aan zitten. Waarom zegt men nu eigenlijk valse acacia? Want dat ziet er toch helemaal geen valserik uit, wel dat is omdat de blaadjes, de fijngeveerde blaadjes van deze acacia, van deze robinia moet ik eigenlijk zeggen, dat die heel erg gelijken op de blaadjes van de echte acacia. En daarom zegt men robinia pseudo acacia, robinia die op de acacia gelijkt.
Oude appelaars snoeien, jah, je moet dan vaak met de ladder er in, en op plaatsen waar en helling is, zoals hier, heeft dat wel eens problemen. Met telescopisch snoeigerief hoef je echt niet op een ladder en, ja, deze snoeischaar hier, die heeft als voordeel dat de kop draaibaar is, dus je kunt de hoek zelf instellen.

Ik ga hem nu gewoon rechtzetten omdat ik recht boven mij ga snoeien. Bovendien ga je een hoogte kunnen bereiken van,

oh, kijk eens, kijk eens, kijk eens

whooop, dat is mijn maximale hoogte en ik zit hier gemakkelijk aan, vier meter, vier meter en een half, dus, zelfs voor hoogstambomen kan dit wel geschikt zijn. Ja, die absolute lengte heb ik niet nodig, voor het werk van nu. Zo hoog ga ik niet moeten gaan. Ik ga deze boom langs binnenuit een beetje opschonen, wat dorre takken er uit halen, wat kruisende takken er uit halen. Overbodig gerief er uit halen, zodat het licht overal er aan kan en er weer veel appels zullen aankomen. Goed, ik heb nu hier onderaan, wat kruisende takken en kleine takjes die geen vruchthout zijn er tussen uitgehaald. Het is allemaal wat luchtiger en doorzichtiger geworden.

Ja, bij een oudere boom, zoals deze halfstam die naar schatting toch wel al twintig, vijfentwintig jaar oud is, dan is het van belang, de eerste drie jaar dat hij correct wordt gesnoeid, daarna volstaat om dood hout en hinderende takjes en afgestorven takjes dus eruit te halen. Wel kijk, ik zal eens een keer tonen wat het verschil is tussen knoppen die volgend jaar aanleiding zullen geven tot vruchten: vruchthout, en knoppen die gewoon blaadjes zullen zijn. Je ziet dit gewoon aan de grootte van de knoppen, aan de dikte.

Kijk, dit zijn kleine knopjes. Dit zijn knopjes waar nog blaadjes aan kunnen komen.
Maar hier, aan de uiteinden, zien we al grote knoppen staan, die volgend voorjaar gaan zwellen en die aanleiding zullen geven tot vruchthout.

En dat is het verschil.
Dus deze, en ook hier, deze dorre takken, kijk dat is dor, daar zit geen leven meer in, die mogen altijd uit de boom gehaald worden. Ja, en daar boven, ja daar kan ik zelfs met deze lengte niet aan, dan ga ik een keer mijn snoeischaar op het allerlangste zetten.

Zo.

De schaar staat op vijfenveertig graden, en kijk daar boven staat er daar een. Daar gaat geen appel opkomen, en dan trek ik hier beneden aan het koord.

Hup. En ik heb hem.

Zo gemakkelijk gaat dat.
Hier kijk eens, dat zijn, dat zijn nog framboosjes die in de zomer zijn uitgedroogd…

Ja, en deze frambozenstruiken die ik nu aan het snoeien ben, ja, daar wil ik wel iets over vertellen, want die frambozenstruiken die bestaan eigenlijk in twee groepen.
Je hebt zomerframbozen, dat zijn frambozen die iets vroeger vruchten hebben en die vruchten geven op het hout dat vorig jaar is ontstaan, dus in het tweede jaar.

Maar je hebt, zoals deze, ook herfstframbozen. Dit is de variëteit zefa herbsternte, een duits ras, duidelijk te horen, en die hefstframbozen die hebben het voordeel dat je die kan snoeien tot tegen de grond. Die mag je gewoon, whoef, tegen de grond rigoureus afsnoeien. Ieder jaar komen er nieuwe scheuten, dus ik ga nu de laatste frambozenstengels wegsnoeien, gewoon kort tegen de grond.

Whup. Een andere bessensoort is uiteraard de trosbes. Je hebt die in het rood, rode bessen, je hebt die ook in het wit. Hier staat een rode bessenstruik, hij heeft zijn bladeren verloren, dus ik kan die nu gaan snoeien. Dit is een mooie struik deze, ik schat dat ze een jaar of vijf, zes oud is, en met rode bessen heb je de keuze, ofwel ga je ze leiden langs een snoer, zoals je dat met doornloze bramen bijvoorbeeld ook doet. Dat gaat, maar dat vergt ook heel wat snoeiwerk. Ofwel doe je het zoals mijn grootmoeder, gewoon het struikje, langs het tuinpad en daar wat in snoeien. Dat is een goede om te houden. Deze is ook een goede om te houden, dat zijn nieuwe van vorig jaar. Kijk. Deze en deze, dat is jong hout.

Maar die, die zit er zo’n beetje gekruist tussen.

Wel, geen compassie, die gaat er uit.

Snoeien is bloeien, hé. Voilà.

En wat hou ik hier dan over?

Dan hou ik hier twee nieuwe takken over. Nu, om te verhinderen dat die verder in de hoogte gaan, en op hun stengels niets doen, ga ik die van boven terugsnoeien. Ik ga ongeveer één derde er af halen.

Joep.

Joep.

Kijk, deze snoei is de stimulans voor deze twee takjes om hier onderweg gaan knopjes bij te maken die vruchten zullen dragen.

Dus die gaan we houden.

Hij heeft geen last meer… misschien van deze…

Deze ga ik ook terugsnoeien, dat is al een zijtak, die ga ik terugsnoeien op drie knoppen. Je ziet hier de knoppen.

Eén, twee, drie.

En hup, ik maak dat gewoon wat korter.

Daaraan zullen volgend jaar de bessen komen.

Eén, twee, drie.

Je merkt ook dat ik altijd schuin snoei. En dat ik een beetje boven de knop snoei, want als je te dicht bij de knop snoeit, dan loop je het gevaar dat de knop gaat indrogen. En dat mag natuurlijk niet, hé. Kijk, die zit ook goed, maar dan zie ik … Deze hier, dat is een wat oudere tak, er zit niet veel goeds meer aan. Die ga ik terugsnoeien, tot boven deze knop hier, en deze knop zal volgend jaar gaan uitgroeien naar boven. Dus, deze mag weg. Hup,

en die zit hier niet meer in de weg. Dat is hier dus weer een scheef scharminkel. Ja, die is ooit gebroken geweest. Hup.
Nu, deze hier, ja. Je moet eens kijken naar dit knopje hier, zie je dat. Dat zijn verschillende knopjes, dat is zo wat een rozetje, dat zijn de bessen voor volgend jaar. Je moet dat herkennen, hé.

Dus dan ga ik hier, boven deze knop… Ah, hier staat er nog eentje, die ga ik ook laten staan… ga ik hier afknippen. Knip. Zo. Zo wordt hij gestimuleerd om sap naar de knoppen te sturen, en niet in de verdere groei naar boven. Want, ja, als je wil dan gaat hij tot twee meter hoog, hé.

Goed, dan gaan we deze bekijken, een zijtak hiervan, die ga ik terugsnoeien tot op drie knoppen. Hup. Ja, en dan zie ik er hier weer een die goed in de weg zit. Die gaat er helemaal af.

Je moet echt geen schrik hebben. Dat doet geen pijn hoor, bij die plant. Hup. Kijk hier, die zitten tegen mekaar. Dus die gaan mekaar hinderen, dus deze gaat er echt helemaal af. Snoeien in het najaar is voor een rode bes in feite een beetje beter dan in het voorjaar. Want als je wat laat bent in het voorjaar, of het is een warm voorjaar, dan gaan die knoppen al erg vlug zwellen. Van alle gaan rode bessen- en witte bessenstruiken – ribes-soorten – euh, het snelst hun knoppen laten zwellen, en dat wil je niet, dat je daar nog in dat vruchthout zit. Ja , dat is een grondscheut, en die komt vanop de wortel. Dat is niet de bedoeling, want die gaat met heel veel eten lopen volgend jaar. Het beste wat je nu kan doen, dat is hem niet snoeien, want dan gaat hij nog altijd terug uitschieten van op slapende knoppen, maar dat is gewoon een keer goed trekken. Zo de struik is nu bijgesnoeid.

Maar wat doe je dan met de oudere takken, zoals deze hier. Jah, dat is een tak van minstens vijf jaar oud

Ik ga, niet met pijn in het hart, maar met veel vreugde voor de toekomst deze ouderling er uit halen. Hup.

Nog wat korter bij de grond.

Zo, dan heeft die stengel de kans om nieuwe scheuten omhoog te laten gaan. Om in de toekomst bijvoorbeeld deze hier, als die oud zijn, te gaan vervangen. Je zal zeggen: ja er schiet niet meer veel van over, maar...

De vruchthoeveelheid volgend jaar. Als je nu de helft van het hout eruit haalt, dan heb je een dubbele hoeveelheid vruchten volgend jaar. Wees daar maar van overtuigd.
Dit scharminkel, want zo noem ik het, dat is een verwaarloosde druivelaar.

Ja, en iedereen weet wel mensen met zo’n onding tegen de gevel. Je ziet niet eens meer dat het een druivelaar is, want er komen nauwelijks nog druiven op. Je hebt heel veel blad en weinig druiven, en wat is nu het probleem?

De meeste mensen durven er gewoon niet aan te beginnen, want ze denken dat dat heel, heel moeilijk is.

Wel, niets is minder waar. Er is wel een beetje weet voor nodig om van een verwaarloosde druivelaar terug een goeie te maken, maar vandaag doen we de eerste stap.

Deze takken allemaal, alles wat voorkomt van deze lange stengel, ja, die zijn allemaal veel, veel te lang geworden, en dat is meer blad dan druif.

Dus die gaan we er om te beginnen allemaal af doen. En als je dan een snoeischaar hebt die je met een simpele druk op de knop,

zo

wat breder kunt zetten, kijk, dan kan je veel meer kracht zetten om een bundel takken ineens…

Voilà, dat gaat vooruit, hé…

Dan moet je niet kijken op één tak.

En je haalt er gewoon,

met brute kracht,

ja, je hebt een betere hefboom, hé.

Kijk.

Voilà, nu zien we al wat meer, hé. En na het grove werk komt nu het fijne werk, weer met een gewone, maar goed scherpe snoeischaar gaan we nu tot op de hoofdtak. Dit is het uiteinde van die dikke stam van ginder achter. Dus we staan nu achteraan de struik.

Die ga ik terugsnoeien,

zodat de knoppen die op dit stuk liggen te slapen, onder de bast, zodat die wakker worden. En ik ga gewoon, een knip geven; voilà.

Kijk, het is levend hout, je ziet dat goed.

Hier is er weer zo een. Dat is een zijtak van de hoofdtak.

Hup.

Ook hier.

Hup.

En ja, die verdikking hier toont dat er hier knoppen zitten.

Zie je.

Dus die gaan we ook hier af snijden.

Ook weer niet te dicht bij de knop. Zodat die knop niet gaat indrogen. Dus dat stuk is al ok. En wat er nu kan gebeuren, dat is... dat niet alleen… Hier gaan zeker nieuwe bladeren en vruchthout opkomen… maar dat ook hier onderweg….Want het feit dat er nu opnieuw licht aan kan… dat hier ook weer slapende knoppen gaan wakker worden.

Dus het gaat in de zomer wel opnieuw veel blad zijn. En dan moet je er alleen voor zorgen dat je druiventrossen niet door te veel blad worden omringd. Dat je dan de lange scheuten, dat je die in de zomer gaat afdoen, maar we zullen dat in de zomer nog wel eens laten zien, volgend jaar. En dan kunnen we nu bepalen hoeveel we van deze laten staan. Dit was echt een tak met bladeren op, maar ik ga die niet laten staan. Dat blijft er over, zie. Een zijtakje met kleine zijtakjes. Snoeien doet bloeien, hé.

Geen schrik hebben.

Hup. Dat is nogal een verschil, hé, met daarjuist. En je snoeit dat terug.

Wat doe je met het snoeihout van druivelaars? Dat moet je bijhouden. Knip dat in kleine stukjes en doe daar de barbecue mee volgend jaar, dat geeft extra goede geur op je barbecuegerechten. En zo wordt je druivelaar terug een plant waar je plezier aan kunt hebben, en dat is het zicht wat je uiteindelijk moet hebben hé.

Net zoals bij rozelaars trouwens, die je ook rond deze tijd van het jaar, klimrozen hé, mag snoeien. Ziezo, goed snoeigerief maakt licht werk. Kijk, ik heb bijna heel de dag gesnoeid, en ik voel het niet eens. Ik zou nog, bij manier van spreken, een halve marathon kunnen lopen. Maar dat ga ik zeker niet doen. Tot de volgende.